گزارش روزانه تالار و پیش بینی بازار دوشنبه
نویسنده: کارگزاری اردیبهشت ایرانیان تعداد بازدید: 150 تعداد نظرات ارسالی: 1

گزارش روزانه تالار و پیش بینی بازار دوشنبه

چندی است که کشتی بورس تهران بهمراه سوارانش به گل نشسته و خبری از رشد  و رونق و رکوردشکنی های قبلی نیست. البته از ابتدای سالجاری تا چند هفته پیش، بازار با رونق خوبی همراه بود بطوریکه میانگین بازدهی بازار از اول سال تا کنون نزدیک به 50 درصد بوده است. ولیکن، با بروز چند رویداد منفی اثرگذار، نظیر : 1-حاکمیت رکود اقتصادی و کاهش قیمت انواع کامودیتی ها در بازارهای جهانی و داخلی 2- کاهش شدید بهای نفت 3-  افزایش تنش بین چین و امریکا و تهدید وضع تعرفه های سنگین بر صادرات 300 میلیارد دلاری چین به این کشور 4- کاهش قیمت ارزها در بازار 5- اشباع بازار داخلی از انواع کالا و تعمیق رکود ... شاهد ایستایی و عقب نشینی تدریجی بورس تهران هستیم و فعالان بازار ترجیح می دهند کمتر خرید کنند و  بیشتر تماشاچی باشند تا بازیگر. البته این قضیه فقط در مورد سهام بزرگ و کالامحور(کامودیتی بیس) بازار  رخ داده وگرنه، سهام خرد و کوچک و کوتوله های بازار، در رونق نسبی و ازدحام معاملات بسر می برند و  گرایش طیف کثیری از فعالان بازار و سرمایه گذاران معطوف سفته بازی و نوسانگیری در این نمادها است.

تشریح وضعیت:  شاخص کل بورس تهران که روز گذشته پس از صعودی ناکام سرانجام روی نقطه صفر تابلو قرار گرفته بود، امروز با حضور بیشتر سهامداران در سمت عرضه و عقب‌نشینی تدریجی خریداران، در مسیر اصلاح افتاد. شناسایی سود در طیفی از نمادهای مثبتِ روزهای اخیر در کنار تداوم فشار بر جبهه سهام کامودیتی‌محور زمینه را برای بازگشت بورس از قله تاریخی فراهم کرد. با وجود این، تحرکات مثبت در تک‌نمادها و گروه‌های کوچک‌تر به وجود ضعف نسبی، رشد شاخص هم‌وزن را تداوم بخشید.

افت قیمت در حدود نیمی از نمادهای فعال بر تابلوهای معاملاتی بورس تهران، شاخص کل را وادار به عقب‌نشینی از قله تاریخی کرد. هر چند دماسنج اصلی سهام در ابتدای معاملات  رشد محدودی را به نمایش گذاشت اما در ادامه، این فروشندگان بودند که به نیروی غالب بازار بدل شدند و  ضمن کاهش محسوس تقاضا در نمادهای بزرگ کالایی، شرایط را برای عقبگرد 350 واحدی نماگر کل تا ساعت 12 امروز مهیا کردند.

از ویژگی‌های متمایز معاملات امروز فشار بر شاخص کل از محل کاهش قیمت نمادهایی چون «همراه» و «رمپنا» و همچنین عقب‌نشینی محسوس تقاضا در نماد «اخابر» است. غول‌های مخابراتی در روزهای اخیر روی دور اخبار مرتبط با تجدید ارزیابی  دارایی‌‌ها با استقبال بورس‌بازان مواجه شدند و بر خلاف فشار عمومی عرضه رشدهای شتابانی را تجربه کردند. این روند در معاملات امروز به دلیل انگیزه قوی فروشندگان برای ذخیره سود متوقف شد. در نقطه مقابل، نمادهای چون «شپنا» و «تاپیکو» در جریان معاملات امروز به حامیان اصلی شاخص کل بدل شدند. پالایش نفت اصفهان پرمعامله‌ترین سهم بورسی در جریان دادوستدهای امروز به شمار می‌رود. هجوم اهالی بورس برای خرید «شپنا» علاوه بر تشکیل طولانی‌ترین صف خرید  بازار، بیشترین ارزش معامله را در این سهم را به دنبال داشت. بررسی‌ها نشان می‌دهد که عامل اصلی رشد چشمگیر تقاضا در این سهم ناشی از خبر افزایش سرمایه‌ای است که روز گذشته روی سرمایه کدال قرار گرفته است. مطابق این گزارش، «شپنا» قرار است برای بهبود ساختار مالی خود از محل سود انباشته، سرمایه خود را 220 درصد افزایش دهد. همین خبر بیش از 70 میلیارد تومان از کل جریان نقدینگی را به سمت این سهم سوق داد.

از دیگر نمادهای حامی شاخص می‌توان به «تاپیکو» اشاره کرد که در آستانه برگزاری مجمع سالانه ضمن جذب حجم نسبتا بالای نقدینگی در دامنه مثبت قیمت خرید و فروش شد. به نظر می‌رسد سود 43 تومانی «تاپیکو» در قیمت‌های فعلی از چنان جذابیتی برخوردار بوده که توجه شمار کثیری از سرمایه‌گذاران را در معاملات امروز و درست قبل از برگزاری مجمع به خود جلب کرده است.

اما سیمای عمومی سهام حکایت از این دارد که بازار جهانی سیگنال‌های امیدوارکننده‌ای نمی‌فرستد و در بازارهای موازی خاصه بازار ارز نیز علائم از تغییرات حاد نیست. در واقع، برقراری نوعی سکون در بازار ارز و واهمه‌های جهانی از بروز رکود همچنان بازیگردان صنایع بزرگ هستند. از این منظر، تنها عاملی که به نظر می‌رسد توان تغییر تعادل را در سطح عمومی بازار دارد، اطلاعات عملکرد فروش مردادی شرکت‌هاست که انتشار آن از پایان این هفته آغاز می‌شود. این جریان اطلاعاتی می‌تواند خونی تازه در رگ‌های سهام به‌ویژه در نمادهای تحت فشار تزریق کند.

سیطره فضای منفی بر بازار پایه: بازار پایه فرابورس هم امروز با فشار فروش دست‌وپنجه نرم می‌کند، با این تفاوت که شدت افت قیمت‌ها در این بازار بیشتر است . 56 نماد از 77 نماد بازار پایه معاملات امروز را در دامنه منفی قیمت سپری کردند و 30 درصد از آنها افت‌های بین 5 تا 10 درصد به ثبت رسید. رشدهای افسارگسیخته در این بازار که عموما به دلیل دامنه بازتر قیمت و در عین حال، شفافیت کمتر رقم خورده اکنون در حال تعدیل است. دو عامل را می‌توان در بروز چنین اصلاحی در بازار پایه موثر دانست. از یک طرف، اتفاق‌نظر تحلیلگران بر سر رشدهای بی‌محابا و حبابی در طیف گسترده‌ای از سهم‌های پایه منجر به ترس متقاضیان و عقب‌نشینی از ورود به این سهم‌ها شده است و از طرف دیگر، ریسک کاهش نقدشوندگی با اجرای قریب‌الوقوع تغییرات در نحوه انجام معاملات تابلوهای سه‌گانه این بازار ارزیابی می‌َشود.

 

  کارنامه بازار امروز : در بازار امروز شاخص کل متاثر از رشد قیمتها در نمادهایی چون در پایان معاملات روز جاری شاخص کل با بیشترین تاثیر از افت نمادهای #همراه و#ومعادن، #فولاد، #رمپنا و #فملی با افت حدود 413 واحدی روبرو شد. همسو با روند روز گذشته، امروز نیز شاهد حرکت معکوس شاخص ها در بازار بودیم.

 

آخرین وضعیت بازار امروز:  شاخص کل 260,992 واحد / میزان تغییر 413 واحد منفی / ارزش بازار 9,581,545  میلیارد ریال/ ارزش معاملات 12,148 میلیارد ریال/ حجم معاملات 3.477 میلیارد سهم

 

نمادهای  تاثیر گذار در شاخص: شپنا 288 واحد مثبت / همراه 282 واحد منفی/ تاپیکو 119 واحد مثبت/ ومعادن 107 واحد منفی/ فولاد 102 واحد منفی/ رمپنا 91 واحد منفی/ فملی 78 واحد منفی

 

بیشترین حجم معاملات :  وتجارت 294.3 میلیون سهم/ ثنوسا 244.4 میلیون سهم/ خپارس 231.6 میلیون سهم/ ذوب 162.7 میلیون سهم/ وبصادر 93.7 میلیون سهم

اهم اخبار سیاسی و اقتصادی : 1-  غلامرضا سلیمانی با اشاره به بازدهی مناسب تاصیکو از زمان عرضه اولیه تاکنون گفته: در این دوره مدیریت جدید تلاش خواهیم کرد پیش‌بینی سود هر سهم تاصیکو با افزایش مناسب و قابل‌قبولی برخوردار شود وEPS را دو برابر خواهیم کرد!!!. وی درباره شرکت‌های زیرمجموعه تاصیکو گفته: شرکت سرمایه‌گذاری صدر تامین شامل ۱۲ شرکت مدیریتی و ۱۳ شرکت وابسته است. ارزش سبد سرمایه‌گذاری تاصیکو شامل شرکت‌های بورسی و غیر‌بورسی تا پایان خردادماه ۹۸ بالغ‌بر ۹۳۰۰ میلیارد تومان است و ارزش کل بازار تاصیکو ۵۴۵۲ میلیارد تومان برآورد می‌شود. وی با تشریح چشم‌انداز در دوره مدیریتی جدید گفته: به‌دنبال این هستیم که شرکت را در تکمیل زنجیره ارزش و زنجیره تامین حوزه‌های اصلی فعالیت شرکت شامل مس، فولاد، طلا و فلزات و کانی‌های گرانبها و کمیاب به یک هلدینگ تخصصی تبدیل کنیم. همچنین این هلدینگ پیشرو در حوزه صنایع معدنی، فلزی و غیر‌فلزی باید در بازار رده اول و دوم فولاد و مس و طلا حضوری فعال و اثرگذار داشته باشد سلیمانی با اشاره به گزارش‌های سه ماهه منتهی به ۳۱ خردادماه سال ۱۳۹۸ شرکت‌های تابعه گفته: عمده شرکت‌های زیرمجموعه بودجه مصوب را محقق کرده‌اند. بر این اساس در کل ۳۶ درصد از خالص بودجه سال مالی ۱۳۹۸ محقق شده و نسبت به دوره مشابه سال گذشته از درصد افزایش ۲۴۹ درصدی برخوردار بوده است.

2-گفته شده پروژه PCI ذوب‌آهن اصفهان به افتتاح نزدیک شده است.  در حال حاضر راه‌اندازی سرد پروژه PCI انجام شده و بخشی از تجهیزات نیز وارد راه‌اندازی گرم شدند و در حال بهره‌برداری می‌باشند؛ با راه‌اندازی گرم مابقی تجهیزات، پروژه وارد فاز عملیاتی می‌شود. مسئول کنترل پروژه PCI گفته: اهمیت و گستردگی این پروژه در #ذوب‌ آهن از بخش تولیدات کک و مواد شیمیایی تا کوره بلند و کارگاه اکسیژن را در بر می‌گیرد

3- یک عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس با تاکید بر ضرورت توجه بانک‌ها به افزایش سرمایه، گفته: بانک مرکزی در این راستا با توجه به اهمیت موضوع بخشنامه‌هایی را به شبکه بانکی ابلاغ کرده است. یوسفیان با بیان اینکه آسانترین راه برای افزایش سرمایه بانک‌ها، تجدید ارزیابی دارایی‌های آنها است، گفته: بانک ها امکان فعالیت تجاری بیش از 10 درصد نداشته و باید سرمایه خود را افزایش دهند

4-شرکت کروز برای تولید قطعات باقیمانده و جمع شدن خودروهای مانده در کف پارکینگ‌های سایپا و ایران خودرو، تعطیلات تابستانی خود را کاهش داد تا تولید در این شرکت بزرگ قطعه‌ساز متوقف نشود و شرکت‌های خودروسازی بتوانند تعهدات خود را به مشتریان انجام دهند

5-چین گزینه هسته‌ای خود را در جنگ تجاری با آمریکا آماده می‌کند. اگر آمریکا بیش از این چین را برای متوقف کردن پروژه هایش در ایران تحت فشار قرار دهد، آن وقت پکن گزینه هسته ای خود را که فروش تمام دارایی‌های ۱.۴ تریلیون دلاری خزانه‌داری آمریکاست اجرایی می کند.

6- رئیس کل اسبق بانک مرکزی گفته بازار متشکل ارزی گام دوم برای تک نرخی کردن ارز است.

با تدابیر انجام شده، در حال حاضر کمتر کسی می تواند ارز ۴۲۰۰ تومانی را از بانک مرکزی بگیرد و ارز نیما را هم به سمت نرخ تعادلی حرکت دهد و در نتیجه ارز نرخ آزاد هم به سمت کاهشی سیر کرده و متعادل شده است.

7-لهستان در حال بررسی موضوع پیوستن نیروهای نظامی این کشور به ائتلاف دریایی پیشنهاد شده از سوی ایالات متحده برای حفاظت از کشتیرانی در تنگه هرمز است.

8-  رسانه‌های آمریکایی می‌گویند دولت این کشور با فروش جنگنده‌های اف-شانزده به تایوان در قراردادی به ارزش هشت میلیارد دلار موافقت کرده است. این مساله منجر به خشم چین خواهد شد!

9-  در داخل، حملات بر علیه آقای لاریجانی ( رئیس قوه قضائیه پیشین) شدت گرفته است. این تنش ها ازانجا آغاز شد که معاول اقای لاریجانی به جرم فساد اقتصادی مورد بازجویی قرار گرفت و صدا و سیمای ایران هم محتوایی بر علیه لاریجانی پخش کرد. منتقدان به آن ها می گویند چرا حالا که در منصب قوه قضائیه نیست این مسائل را فاش می کنید؟

10- در تهران، سفیران آلمان، ایتالیا، بریتانیا و فرانسه به همراه نماینده حوثی ها جلسه برگزار کردند. جدایی طلبان یمن جنوبی هم برخی ساختمان ها را آزاد کردند.

11-  سندرز پیشنهاد قطع کمک‌های آمریکا به رژیم‌صهیونیستی را مطرح کرد. به نظر می رسد او با پیش افتادن از رقبا، حالا راهی در پیش گرفته تا حتما رای نیاورد! این سخنان او منجر به از دست دادن رای ها به نفع ترامپ می شود.

12-  ظریف به منظور دیدار و گفت‌وگو با مقامات کویتی دقایقی پیش تهران را به مقصد کویت ترک کرد. وی پس از ان به اروپا می رود در حالی که به تازگی تحریم هایی بر علیه وی وضع شده است.

13-  دبیر انجمن کارفرمایی صنعت پالایش در طرح پیشنهادی خود گفته به جای عرضه سهام دولت در پالایشگاه های بورسی که سیت هیات مدیره از دست می رود، دولت 3 پالایشگاه دولتی از جمله ستاره خلیج فارس را عرضه کند!

14-  تحلیلگران می گویند نیمی از کشورهای بزرگ، شکاف منفی بین نرخ بازده اوراق بلند مدت و کوتاه مدت خود دارند. آنها می گویند جهان به استقبال رکود رفته و اونس طلا رشد می کند.

15-  رشد بهای سنگ آهن و محدودیت های زیست محیطی دو عامل کاهش تولید فولاد چین در ماه جولای باعث کاهش تولید فولاد در چین شده و صادرات این کشور را کاهش داده که به نفع قیمت فولاد جهانی است.

16-  قیمت انرژی در پاکستان افزایش یافته و همین باعث شده تا صادرات سیمان آن ها کاهش یابد. سیمانی های ایران، جای پاکستان را در افغانستان گرفته اند.

17-  به دلیل مطالبات سنواتی بمپنا از وزارت نیرو، نهایتا 500 میلیارد تومان جریمه از سوی وزارتخانه به برق عسلویه مپنا پرداخت می شود.

18- نرخ بازده اوراق بلند مدت اخزا در برخی از نمادها حتی به 25 درصد نیز رسیده است.

 

در گروه فولادی: سه عامل تاثیر گذار بر رکود بازار جهانی فولاد و سنگ‌آهن از سوی  اس‌اند‌پی گلوبال پلتس اعلام شده است. 1-کاهش تقاضا در چین به عنوان ‌بزرگترین تولید کننده فولاد جهان،  2- تشدید تنشهای بین المللی و 3- افزایش عرضه در برزیل و استرالیا که پیش از این در نیمه نخست امسال در زمینه تولید با مشکل روبرو بودند،‌  از مهمترین دلایل رکود در در بازارهای فولاد جهانی برشمرده می‌شود.

و اما همزمان با افتتاح کارخانه تولید بنتونیت در شرکت فولاد سنگان، در جلسه کمیته مدیریت فولادمبارکه، مطالعه طرح ایجاد واحدهای پایلوت در دستور کار شرکت قرار گرفت

حمیدرضا عظیمیان، مدیرعامل فولادمبارکه در این بخش با اشاره به اهمیت توسعه تولید محصول‌های ویژه در شرکت گفته: تیم‌های تحقیقاتی در شرکت باید برای گسترش تولید محصولات خاص برنامه‌های مدونی داشته باشند و با همکاری واحدهای تولیدکننده شرایطی فراهم کنند تا هرگاه نیاز باشد، محصولات جدید را به هر میزان که سفارش داشته باشیم، تولید کنند و توانمندی تولید پایدار در شرکت همچنان با قوت و صلابت ادامه داشته باشد. وی با اشاره به اهمیت ایجاد یک واحد پایلوت برای تولید برخی محصول‌های جدید در نواحی تصریح کرد: همان‌گونه که این واحد پایلوت در ناحیه آهن‌سازی شرکت وجود دارد، باید با مطالعه طرح و بررسی‌های دقیق به سمتی حرکت کنیم که در واحدهای پایلوتِ کوچک‌تر از خطوط اصلی، ابتدا محصولات جدید تولید شود تا بتوان با صرف کمترین هزینه در مواد اولیه، نیروی انسانی و وقت، به اطلاعات تولید محصول جدید دست یافت.

در این صورت تصمیم‌گیری برای ورود به تولید انواع محصول‌های به‌صرفه‌تر است و با خطای کمتری مواجه خواهد بود. پس از آن، موضوع تامین سنگ‌آهن و میزان موجودی کنسانتره، گندله و آهن اسفنجی شرکت مطرح شد و عظیمیان در این خصوص تصریح کرد: با پیگیری‌های انجام شده کشور به‌زودی مشکل تامین سنگ‌آهن فولادسازان کشور نیز برطرف می‌شود.

افتتاح کارخانه تولید بنتونیت در شرکت فولاد سنگان: همچنین کارخانه تولید بنتونیت شرکت فولاد سنگان با ظرفیت ۱۰۰ هزار تن در سال و با اتکا به توانمندی شرکت صنعتی و معدنی آتیه‌فولاد نقش‌جهان افتتاح شد. علی امرایی، مدیرعامل فولاد سنگان افتتاح با تاکید اینکه پیش از احداث کارخانه این ماده از خارج از منطقه تامین می‌شد،گفت: ظرفیت این کارخانه تا ۲۰۰ هزار تن قابل ‌افزایش است. با احداث و بهره‌برداری از کارخانه تولید بنتونیت در فولاد سنگان به‌طور مستقیم برای ۲۰ نفر و به‌طور غیرمستقیم برای ۱۰۰ نفر فرصت شغلی ایجاد شده است. مدیرعامل فولاد سنگان با تاکید اینکه این کارخانه نیاز گندله‌سازی ۵ میلیون تنی شرکت فولاد سنگان و سایر شرکت‌های منطقه را تامین می‌کند، اظهار داشته: این واحد تولیدی با سرمایه‌گذاری اولیه  14 میلیارد تومان احداث شده است. وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به میزان پیشرفت پروژه کنسانتره‌سازی فولاد سنگان تصریح کرده: این خط تولید نیز در چند ماه آتی به بهره‌برداری خواهد رسید.

وی با بیان اینکه برای بهره‌برداری از خط تولید این کارخانه نیز استفاده حداکثری از نیروهای بومی در دستور کار قرار دارد، گفته: با راه‌اندازی کارخانه کنسانتره‌سازی ۴۰۰ نفر به‌صورت مستقیم و ۳ هزار نفر نیز به‌طور غیرمستقیم مشغول به کار خواهند شد. امرایی کارخانه کنسانتره را بزرگ‌ترین کارخانه ۵ میلیون تنی شرق کشور دانسته و با تاکید اینکه این کارخانه نقش تعیین‌کننده‌ای در تامین مواد اولیه پایدار برای شرکت فولادمبارکه دارد، گفته: به بهره‌برداری رساندن این خط تولید تا پایان سال‌جاری در دستور کار است.

وی در ادامه با اشاره به اهمیت استفاده بهینه از منابع آبی در خطوط تولید اظهار کرده: با توجه به شرایط خاص منطقه، این پروژه برای اولین بار در ایران با استفاده از تکنولوژی بسیار پیشرفته و مطابق با آخرین استانداردهای زیست‌محیطی اجرا شده است، به‌نحوی‌که در فرآیند تولید آن حدود ۷۰ درصد آب مصرفی به چرخه تولید بازگردانده می‌شود. درحال‌حاضر ۸۰۰ نفر در دو شیفت به‌صورت پیوسته برای تکمیل این پروژه فعالیت می‌کنند.

این کارخانه با توجه به راهبردهای فولادمبارکه و به‌منظور تکمیل زنجیره فولاد احداث شده است. طیب‌نیا تصریح کرده: در منطقه سنگان سرمایه‌گذاری زیادی در بخش تامین مواد اولیه صورت گرفته و پیش‌بینی می‌شود در چند ماه آینده با بهره‌برداری از این کارخانه، بخشی از زنجیره تامین تکمیل شود. به‌طورقطع بهره‌برداری از پروژه پنج میلیون تنی کنسانتره فولاد سنگان نقش مهمی در تامین مواد اولیه و کاهش ریسک تامین مواد اولیه برای فولاد مبارکه به‌دنبال خواهد داشت. معاون خرید فولاد مبارکه میزان نیاز بنتونیت را ۱۰۰ هزار تن در سال اعلام کرده و گفته: این کارخانه در سال رونق تولید، به‌‌رغم وجود تحریم‌ها، به مدار تولید اضافه شد.

 

در گروه ساختمانی: معاملات مسکن در ١۵ روز اول مرداد در کل کشور ١٧ هزار واحد بود با لحاظ ٢٨ میلیون و ٧٠٠ هزار واحد مسکونی که در کشور انشعاب برق خانگی دارد ، معامله مسکن در کشور متوقف شده است .

در ١۵ روز اول مرداد ٩٧ در تهران با ٢ میلیون و ۶۵٠ هزار واحد مسکونی فقط ٢ هزار واحد مسکونی معامله شده که گواه توقف معاملات مسکن در تهران است. پنجاه و دو درصد معاملات مسکن تهران هم فقط در ٢۴ محله از ٧٠٧ محله تهران بوده است اگر آمار ٢۴ محله از ٧٠٧ محله کسر شود توقف فروش معاملات مسکن در ۶٨٣ محله تهران شفاف تر میشود در عمل در ۶٨٣ محله تهران در ١۵ روز اول مرداد فقط ١٠٠٠ واحد مسکونی به فروش رفته است ، ٢۴ محله تهران را باید جدا بررسی کرد و بقیه تهران را هم جدا .

 

حرکت بعدی غول نقدینگی: خوشبختانه پس از اشباع قیمتها و 3 برابر شدن قیمت مسکن در کلانشهر تهران، نزدیک یک ماه است که بازار املاک و مستغلات در رکود مطلق فرو رفته و کسی خریدار ملک نیست. لذا سرمایه سرگردان به سمت مسکن حرکتی ندارد. از طرفی سرمایه سرگردان به سمت ارز نیز حرکت نمی کند. و اما چند ماهی است که سرمایه های سرگردان به سمت بازار سرمایه روان است. از دیگر سو، مجددا سپرده گذاری در بانک توجیه اقتصادی یافته است. میانگین قیمت دلار در مرداد ٩٧ بالغ بر ١٠ هزار تومان بوده و سود ناشی از  سپرده گذاری در بانک از مرداد ٩٧ تا زمان فعلی با سود ناشی خرید ارز یکسان بوده است. قیمت سکه نیز از ٣.٧٩ میلیون تومان در ٣١ مرداد ٩٧ به ۴ میلیون و ٩۴ هزار تومان در تاریخ تهیه افزایش یافته که گواه ٨ درصد رشد است سکه نصف سپرده گذاری در بانک ارزش افزوده داشته است این نشان می دهد خرید سکه تجارت زیان آوری بوده است.

انتظارات تورمی : در اردیبهشت ٩٨ فروش در بازار نقدی بود یعنی عمده فروشان فقط نقدی می فروختند در خرداد فروش نقدی متوقف شد و در ٣٠ شرکت مورد مطالعه ( فقط عمده فروش ) فروش مدت دار مجددا احیا و بطور متوسط اجناس یک ماهه فروخته می شد در سه روز گذشته این به ۴۵ روز افزایش یافته است عمده فروشان اگر ۴۵ روزه نفروشند کسی نمی خرد این نشان می دهد انتظارات تورمی در بازار وجود ندارد. نقدینگی حدود ٢ هزار هزار میلیارد تومان است ( ٩٨ درصد نقدینگی فقط سپرده بانکی است ) اما فقط کمتر از ۴ درصد سپرده های بانکی به وام تبدیل شده ، وام وصول شده  و مجددا وام داده شده است ، یعنی سپرده گردش داشته است ؛ به عبارت دیگر ٩۶ درصد سپرده ها بگونه ای از چرخه بانکی خارج شده است ، برای محاسبه رکود و رونق ، میزان گردش سپرده شاخص مناسبی برای محاسبه فعالیت بانکهاست ٩۶ درصد سپرده ها در ماه در بانک گردشی ندارد وقتی فقط ۴ درصد سپرده ها در ماه گردش دارد از ٢هزار هزار میلیارد تومان نقدینگی نباید بیم کرد این نقدینگی به خواب زمستانی رفته است. نود درصد ثروت مردم یا مسکن است یا سپرده ، مسکن را کسی نمی خرد و سپرده بانکی هم تبدیل به وامی شده که گردش ندارد اما سپرده بانکی شخصیتی دو لایه داشت در لایه شخصیتی اول ؛ بوسیله بانک وام داده می شد که ٩۶ درصد آن به هر دلیل در ماه حرکتی ندارد اما سپرده شخصیت دومی داشت ؛ سپرده گذار به بانک مراجعه می کرد و با دریافت سپرده اقدام به خرید دلار ، مسکن و سکه می کرد این سه حرکت اکنون وجود ندارد ؛ یعنی سپرده اکنون شخصیت یک لایه دارد فقط ۴ درصد  آن در ماه وصول می شود.  نود درصد ثروت مردم که مسکن و سپرده است از حرکت افتاده است.

یادآوری : این گزارش وضعیت امروز بازار است و با این هدف تهیه میشود تا کسانی که ماهانه درآمد مازاد دارند درآمد مازاد را چگونه با لحاظ تحلیل آماری حوزه کلان ، بهتر مدیریت کنند ، این گزارش ماهانه تهیه میشود و شامل ١٠٠ حوزه است ( روند بازار در چک لیست صد موردی ).

در گروه قند و شکر: بازار شکر همنوا با اقتصاد کشور در یک سال اخیر مسیر پرتلاطمی را تجربه کرده است. التهاب بازار شکر به‌خصوص در ۶ ماه اخیر بیش از قبل خودنمایی کرد؛ به‌طوری‌که قیمت شکر برای مصرف‌کننده از حدود ۴ هزار تومان در آذرماه سال گذشته به ازای هر کیلو به حدود ۸ هزار تومان درحال‌حاضر رسیده است. با سیاست‌های اقتصادی حاکم بر بازارها قیمت شکر حتی در اوایل سال ۹۸ به بیش از ۱۰ هزار تومان نیز رسید. شیوه‌ای که دولت برای تنظیم بازار شکر برگزیده، اختصاص ارز با نرخ ترجیحی برای واردات و پایین نگه داشتن قیمت مصوب فروش شکر برای تولیدکنندگان بوده است. اما این استراتژی تنظیم بازار، به‌نظر با شکست کامل مواجه شده است.

تبعات سیاست‌ها: سیاست‌هایی که دولت تاکنون پیش گرفته، چه تبعاتی را به‌دنبال داشته است؟ با اینکه اتخاذ سیاست یارانه ارزی، رانت بیش از ۱۵۰۰ میلیارد تومانی را برای دلالان شکر ایجاد کرد؛ اما مصرف‌کننده شکر از این سیاست نفعی نبرد و در شرایط کنونی، قیمت شکر برای مصرف‌کننده، از پیش‌بینی‌های دولت فاصله زیادی گرفته است. نکته نگران‌کننده‌ای که تاکنون کمتر به آن توجه شده، فشاری است که بر تولیدکنندگان وارد می‌شود.

فشاری که ریسک نابودی زنجیره تولید شکر را افزایش داده است. تداوم سیاست کنونی، علاوه بر اینکه نفعی به مصرف‌کننده نرسانده، می‌تواند منجر به کاهش شدید کشت مواد اولیه تولید شکر مانند چغندرقند (کشاورزان به سمت محصولات جایگزین با صرفه اقتصادی بیشتر رفته‌اند) و به‌دنبال آن افت محسوس تولید شکر در آینده شود.

این موضوع نتیجه‌ای جز تشدید وابستگی اقتصاد کشور به واردات را به‌دنبال ندارد. به‌صورت مشخص در شرایط کنونی، دو سیاست رانت ارز دولتی برای واردات و اجبار تولیدکنندگان شکر به ارزان‌فروشی، درحال نابود کردن تولید است و حتی نفعی برای اهداف کوتاه‌‌مدت (قیمت شکر در بازار رشد یافته است) نداشته و تنها سودی کلان را برای دلالان و متقاضیان رانت در این بخش فراهم آورده است.

سه ‌جنبه مثبت تغییر استراتژی: سیاست حذف دلار ۴۲۰۰ تومانی از نگاه کارشناسان اقتصادی یک اقدام مثبت است که می‌تواند علاوه بر حذف رانت و کمک به بودجه دولت، به رونق تولید نیز کمک کند. مهم‌ترین نگرانی برای حذف ارز ارزان، نگرانی از گرانی برخی از کالاها مانند دارو، روغن‌نباتی، مرغ و تخم‌مرغ و مواردی از این دست در کوتاه‌مدت است. درحالی‌که این نگاه کوتاه‌مدت به اقتصاد، خود مهم‌ترین دلیل وابستگی شدید کشور به واردات شده است. گرچه در کوتاه‌مدت، حذف ارز دولتی مثلا در تامین روغن خوراکی، رشد نسبی قیمت این کالا را به‌دنبال دارد، اما در کنارش در مدت زمان کوتاهی می‌توان انتظار احیای زنجیره تولید، مانند افزایش کشت دانه‌های روغنی، بدون حمایت مصنوعی دولت را انتظار داشت.

در ادامه نیز به‌کار افتادن کارخانه‌های روغن‌کشی و تامین روغن خام از داخل کشور می‌تواند با حذف وابستگی به واردات روغن خام، کل زنجیره تولید را در داخل کشور ایجاد کند. در نتیجه رهاسازی شکر از بند رانت و تنظیم قیمتی دستوری، در کوتاه‌مدت ثبات قیمتی و حتی احتمال افت قیمت در بازار برای مصرف‌کننده را به‌دنبال دارد و در بلندمدت، به توسعه این صنعت و زنجیره پایین‌دست، ختم می‌شود.

درحالی‌که ادامه رویه کنونی می‌تواند نابودی زنجیره تولید شکر را به بار آورد. در کنار این دو جنبه کوتاه‌مدت و بلندمدت، عدم دخالت دولت در بازار شکر، موجب افزایش توان مالی بودجه نیز خواهد شد. هر یک میلیون تن واردات شکر حدود ۳۵۰ میلیون دلار هزینه واردات را برای کشور به‌دنبال دارد. بر این اساس کاهش فشار بر بودجه دولت (حذف دلار دولتی در این بخش)، کاهش قیمت «واقعی» مصرف‌کننده در بازار (نه توهم دولت از شکر ۳۴۰۰ تومانی) و جلوگیری از تضعیف و رکود زنجیره تولید شکر از اثرات تغییر استراتژی در این بازار است.

 میزان رانت ایجادشده در اثر اختلاف نرخ فروش شکر در بازار با قیمت مصوب فروش کارخانه‌ها و همچنین اختلاف نرخ شکر وارد شده با دلار ۴۲۰۰ و نرخ فروش شکر در بازار آزاد، پیش از این در مطلب کوتاهی در «دنیای اقتصاد» بررسی شده بود که با تقریب خوش‌بینانه، در حدود ۱۵۰۰ میلیارد تومان بوده است. وجود چنین رانتی در هر بازاری، زمینه را برای پیدایش «سلطان»ها فراهم می‌آورد و شاید محرکی بهتر از این برای قدرت گرفتن دلالان در بازار موجود نبود.

مسیر انحطاط زنجیره تولید شکر: سیاست‌های اشتباه دولت در تخطی کردن از مکانیزم بازار و قیمت‌گذاری دستوری، به گسترش رانت و نابودی تولید دامن زده است. در این خصوص، می‌توان مثال‌های متعددی از صنایع مختلف مطرح کرد که حاصل سیاست‌های این‌چنینی، در دهه‌های اخیر بوده است. صنعت شکر نیز از این قاعده مستثنی نبوده اما در شرایط کنونی این ریسک پررنگ‌تر از گذشته شده است.

زنجیره تولید شکر در کشور از دو ماده اولیه یعنی نیشکر و همچنین چغندر استفاده می‌کند. اگر تنها تولید شکر از چغندر را مبنای محاسبات قرار دهیم، سطح زیر کشت و همچنین میزان برداشت چغندر، توان بالقوه تولید شکر را در کشور تعیین می‌کنند. با توجه به ظرفیت کارخانه‌های شکر از چغندر، تقریبا تمام چغندر برداشت‌شده در مراحل تولید به شکر تبدیل می‌شوند.

مصرف سالانه شکر در کشور براساس اطلاعات در دسترس، حدود ۲تا۲ میلیون و ۲۰۰ هزار تن است. در سال ۹۶ بیش از ۲ میلیون تن شکر در کشور تولید شد که از این مقدار حدود یک میلیون و ۱۴۰ هزار تن به شکر حاصل از چغندر اختصاص داشت. میزان چغندر مصرفی در این سال حدود ۸ میلیون تن بود که با عیار حدود ۱۷ درصد و ضریب استحصال بیش از ۸۰ درصدی رسیدن به چنین مقدار تولید ممکن شده بود (یعنی برای تولید هر کیلو شکر ۷ کیلو چغندر مصرف شد).

اما در سال ۹۷ به دلایل مختلف مانند خشکسالی، کاهش کیفیت و کشت چغندر را شاهد بودیم. کل تولید شکر چغندری در سال گذشته به کمتر از یک میلیون تن رسید. این موضوع افزایش وابستگی به واردات را به‌دنبال دارد. آمار دقیق از سطح زیر کشت چغندر در سال ۹۸ در دسترس نیست اما به‌نظر می‌رسد موارد مختلفی به‌خصوص صرفه کمتر چغندر با توجه به قیمت‌گذاری دولتی نسبت به کشت‌های جایگزین کشاورزان، باعث شده که تمایل به کشت چغندر کاهش یابد. چراکه با وجود اینکه محصولات کشاورزی مانند گوجه، خیار، سیب‌زمینی یا پیاز به‌صورت میانگین در بهار ۹۸ نسبت به بهار ۹۶ بیش از ۱۲۰ درصد رشد قیمتی را تجربه کرده‌اند، میزان رشد قیمت چغندر، تنها ۲۰ درصد (ناشی از هزینه حمل و نه عایدی برای کشاورز) بوده است.

درحالی‌که قیمت شکر در بازار در بازه زمانی مشابه، ۱۲۰ درصد رشد داشته است؛ البته نرخ مصوب فروش شکر کارخانه‌ها همچنان ۳ هزار تومان است و شکاف قیمتی که بین بازار و کارخانه، به‌وجود آمده تنها به تقویت نیروهای رانتی منجر شده‌ است. کاهش انگیزه به کاشت چغندر در برابر سایر محصولات به کاهش تولید این محصول ختم شده و این، زنگ خطر کاهش تولید شکر و آژیر افزایش وابستگی به واردات را به صدا درآورده است.  انتخاب کشاورز برای جایگزینی چغندر از نظر اقتصادی منطقی است.

برای درک بهتر این موضوع، باید خود را جای کشاورزی بگذاریم که سالیان درازی به کشت چغندر مشغول بوده است. این کشاورز شاهد جهش قیمت‌ها در سایر محصولات است اما شواهد به او نشان می‌دهند که قیمت چغندر بناست با فشار دولت پایین بماند(قیمت شکر و چغندر به‌صورت متوازن از سوی نهادهای دولتی تعیین می‌شوند). این کشاورز در زمینش امکان کاشت محصول دیگری را نیز دارد که قیمت آن چند‌برابر نسبت به چغندر رشد کرده است. طبعا هر شخصی جای این کشاورز باشد، گزینه دوم را امتحان خواهد کرد. همین مثال ساده روشن می‌کند که چگونه دخالت دولت، می‌تواند به کل ساختار اقتصادی کشور ضربه وارد کند و یک صنعت را به ورطه نابودی بکشاند.

مسیر جایگزین: احتمالا استدلال مسوولان تنظیم بازار، این است که دولت برای جلوگیری از کسری شکر، اقدام به واردات سنگین شکر در ماه‌های اخیر و اعطای دلار ۴۲۰۰ تومانی برای واردات این کالا کرده است. آمار غیررسمی از واردات حدود ۷۰۰ هزار تن شکر تا میانه تیر خبر می‌دهد. درحالی‌که کل واردات شکر در سال ۹۷ براساس آمار موجود در انجمن صنفی شکر، حدود ۲۸۰ هزار تن بوده است. در نتیجه میزان واردات شکر درحالی‌که هنوز ماه چهارم امسال به پایان نرسیده بود، از 2.5 برابر کل واردات سال گذشته عبور کرد. بزرگ‌ترین علت و توجیه پشت این سیاست، حمایت از مصرف‌کنندگان است. دولت ادعا دارد که شکر ۳۴۰۰ تومانی در اختیار مردم قرار می‌گیرد، اما واقعا چند درصد از کل شکر موجود در بازار با این نرخ معامله می‌شوند؟ مشاهدات میدانی از فروشگاه‌های مختلف، نشان از قیمت ۷ تا ۸ هزار تومانی برای شکرهای بسته‌بندی ۹۰۰ گرمی دارند و بعضا فروشگاه‌هایی که عرضه شکر ۳۴۰۰ تومانی داشته‌اند‌، برای چند هفته‌ موجودی برای فروش نداشته‌اند. آخرین گزارش مرکز آمار از متوسط قیمت اقلام خوراکی مناطق شهری در تیر ماه، قیمت متوسط شکر را در حدود ۶۵۰۰ تومان(هر کیلو) نشان می‌دهد. تماس با کارخانه‌های مصرف‌کننده عمده شکر نیز حکایت از این دارد که قیمت خرید شکر در حدود ۵ هزار تومان بوده است. معاملات عمده شکر در بازار نیز بیش از ۵ هزار و تا نزدیکی ۵۵۰۰ تومان گزارش شده است. در واقع هیچ اثری از نرخ خرید ۳ هزار تومان از کارخانه‌های تولید شکر و همچنین واردات با ارز ۴۲۰۰ تومانی نیست.

در هفته‌های آینده براساس رویه سنتی، انتظار برای تعیین قیمت مصوب فروش شکر وجود دارد. علاوه بر این زمزمه‌هایی از حذف ارز رانتی نیز به گوش می‌رسد. در چنین شرایطی رشد منطقی نرخ شکر و در ادامه چغندر می‌تواند به احیای دوباره این صنعت کمک کند. نکته دیگر این است که افزایش قیمت مصوب یا حذف دلار رانتی، به هیچ‌وجه برابر با افزایش قیمت شکر برای مصرف‌کننده نیست و اتفاقا اگر با حذف تعرفه‌های واردات همراه شود (تشکیل کامل بازار به رونق هرچه بیشتر تولید کمک خواهد کرد) می‌تواند به کاهش التهاب بازار و تعادل نرخ در سطوح کمتر از ۵ هزار تومان (به ازای هر کیلو) کمک کند؛ درحالی‌که هم‌اکنون نرخ فروش شکر برای مصرف‌کننده نهایی ۷ تا ۸ هزار تومان برای بسته‌های ۹۰۰ گرمی است کارشناسان معتقدند دولت درخصوص واردات، می‌تواند تعرفه‌های وارداتی روی شکر خام و همچنین شکر تصفیه‌شده را بردارد. اگر در حالت خوشبینانه قیمت هر تن شکر را در بنادر، قبل از گمرک حدود ۳۵۰ دلار در نظر بگیریم، با نرخ نیمایی کنونی قیمت هر تن شکر ورودی با سایر هزینه‌های حمل می‌تواند تا سطوح موردانتظار تعادلی (کمتر از ۵ هزار تومان) در بازار معامله شود.

 

پیش بینی بازار  دوشنبه 28 مرداد 98  : با عدم شکل گیری رونق مجدد در بازار کامودیتی ها علیرغم عقب نشینی ترامپ از تهدیدات تعرفه ای 300 میلیارد دلاری این کشور از چین، قیمتها در سهام کالامحور بازار همچنان در حال کاهش و عقب نشینی از سطوح قبلی است و فعالان بازار سرمایه چندان استقبالی از سهام بزرگ و ارزنده بازار نمی کنند. این در حالیست که بازار سهام خرد و کوچک بازار همچنان داغ و پر اقبال است و طیف وسیعی از بازیگران حرفه ای بازار از جمله سفته بازان و نوسانگیران، روی به این نمادها آورده اند. اینکه رونق مجدد گروه کالامحور و ارزآور بازار کی شروع خواهد شد؟ بنظر بسیاری از کارشناسان بازار پاسخ این است که بعد از انتشار صورتهای مالی و عملکرد 6 ماهه این شرکتها. یعنی در هفته اول و دوم آبان ماه. لذا بنظر می رسد کسانی از افت و خیز اخیر بازار کام و سود خواهند گرفت که دو سه ماهی به انتظار بنشینند تا موعد انتشار گزارشات فصلی سهام دارای فاند قوی بنیادی بازار، فرا رسد.

 

            حافظ عزیزی نقش

کارگزاری اردیبهشت ایرانیان

(با ما در کانال   https://telegram.me/oitahlil    تلگرام همراه باشید)





rating
  نظرات

نظری وجود ندارد.

نام
ایمیل
وب سایت
عنوان
نظر
کد CAPTCHA
وارد نمودن کد